Vlaams Communicatie Assistentie Bureau voor Doven vzw
 

SECTOR WELZIJN EN WERK IN HET NEDERLANDS

De hoofdstukjes 1 tot 7 worden later herwerkt – dank voor uw geduld

1. Wat is een tolk Vlaamse Gebarentaal (VGT)

2. Wat is een schrijftolk

3. Hoe vindt u een tolk ?

4. Hoe zoekt het CAB een tolk ?

5. Duur van de normale zoekprocedure

6. Wanneer ontvangt u nieuws van het CAB over uw tolkaanvraag ?

7. Een tolkaanvraag wijzigen of annuleren

8.Het prestatieblad van de tolk

De tolk geeft u op het einde van de tolkopdracht een “prestatieblad”. Op dat blad wordt ingevuld hoeveel uren er getolkt werd. U ondertekent dit en u ontvangt een dubbel (doorslag) van het blad. Zo hebt u een bewijs. Het is goed om al uw dubbels te bewaren in een map. Zo kunt u goed tellen hoeveel tolkuren u al hebt opgebruikt tijdens het jaar.

9.Betaling van de tolk

De tolk heeft recht op betaling. De vergoeding bestaat uit een honorarium (uurloon) en een reiskostenvergoeding. Er bestaan verschillende tolktarieven.

9.1. Het tolktarief voor dove cliënten die tolkuren hebben

Indien u als Dove cliënt recht hebt op tolkuren in uw leefsituatie, dan kan het CAB het honorarium van de tolk betalen met geld van het “Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap” (VAPH). Dus dan moet u de tolkuren niet zelf betalen. Indien u als dove cliënt recht hebt op tolkuren in uw arbeidssituatie, dan kan het CAB het honorarium van de tolk betalen met geld van de “Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling” (VDAB). Ook dan moet u de tolkuren niet zelf betalen. Een tolk wordt steeds betaald voor een vol uur, ook als hij geen volledig uur gewerkt heeft. Een vb. : een tolkopdracht die 1u en 20 minuten duurt, bevat één vol uur en één begonnen uur. Resultaat : 2u te betalen.

Het VAPH en de VDAB betalen de reiskosten van de tolk op Belgisch grondgebied (via het CAB).

De VDAB betaalt voortaan ook de reiskosten van tolken voor dove werknemers (of dove gebruikers met het statuut van zelfstandige) die voor hun werk in het buitenland een tolk VGT of schrijftolk nodig hebben

Het CAB kan de reiskosten van de tolken in het buitenland terugbetalen indien aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan, zie: Regels VDAB inzet tolken buitenland

9.2. Het tolktarief voor “derden” of cliënten die geen tolkuren hebben

Zie het document Hoe vinden gebruikers met tolkuren en derden een tolk?

10. Het recht op de verschillende soorten tolkuren: regels van de Vlaamse overheid

Er zijn 4 soorten tolkuren voor Vlamingen met een ernstige auditieve handicap.

Tolkuren in de leefsituatie

    De dove gebruiker kan een pakket tolkuren aanvragen bij het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH). Deze soort tolkuren kunnen ingezet worden bij tolkopdrachten in de leefsituatie. Die tolkuren worden ook kort “ L- uren” genoemd. De L verwijst naar de leefsituatie. Soms noemt men de uren ook privé – tolkuren.

Tolkuren in de arbeidssituatie

    De werkende dove gebruiker kan een pakket tolkuren in de arbeidssituatie aanvragen bij de VDAB. Deze soort tolkuren kunnen ingezet worden bij op het werk (of in bijscholing voor het werk). De tolkuren worden kort “A- uren” genoemd. De A verwijst naar arbeid.

Tolkuren bij het solliciteren

    De gebruiker kan van de VDAB ook een pakket tolkuren ontvangen om te solliciteren. Deze uren noemt men kort “S- uren”. De S verwijst naar solliciteren.

Tolkuren bij beroepsopleidingen

    In bepaalde gevallen kan een werkloze dove gebruiker ook een pakket tolkuren bekomen om een opleiding te volgen. Dit zijn “B- uren”. De B verwijst naar beroep.

Hierna wordt uitgelegd welke de voorwaarden zijn om die verschillende soorten tolkuren te mogen gebruiken/ontvangen.

10.1. De tolkuren in de leefstuatie (L- uren)

10.1. 1. Inschrijving bij het VAPH

De aanvrager moet eerst ingeschreven worden/zijn bij het VAPH. Dit gebeurt in samenwerking met een dienst die door het Vlaams Agentschap erkend is.

10.1.2. Tolkuren aanvragen met een brief

Een inschrijving bij het VAPH is nog niet voldoende. Men kan voor andere zaken ingeschreven zijn bij het VAPH. De gebruiker moet met een brief duidelijk het “recht op tolkuren in de leefsituatie” aanvragen.

10.1.3. Medische voorwaarden

  • 1° via een tonaal audiometrische test een gemiddeld gehoorverlies aantonen van 70 dB of meer aan beide oren voor de zuivere toonstimuli van 500, 1000, 2000 en 4000 Hz, vastgesteld overeenkomstig de BIAP-normen;

  • 2° via een vocaal audiometrische test, bij een gemiddeld verlies van minder dan 70 dB, maximaal 70% spraakverstaan aantonen bij optimale versterking.

    Een gebruiker die (naast een auditieve beperking) ook nog een beperking van het gezichtsvermogen heeft, kan een recht op meer tolkuren bekomen. Voor deze persoon geldt dezelfde procedure. Hij dient medisch te bewijzen :

    • ofwel een gezichtsscherpte van minder dan 1/20 (0.05) aan het beste oog met de best mogelijke correctie met bril of contactlens

    • ofwel een gezichtsveld dat gemiddeld niet groter is dan 10° aan beide ogen.

10.1.4. Het basisrecht van 18 tolkuren in de leefsituatie

Wanneer een dove gebruiker voor het eerst tolkuren aanvraagt bij het Vlaams Agentschap, zal de officiële datum van zijn aanvraag genoteerd worden bij het Vlaams Agentschap. Als zijn dossier goedgekeurd wordt, ontvangt de dove gebruiker het recht op 18 tolkuren in de leefsituatie. Het recht op die 18 tolkuren zal met terugwerkende kracht van start gaan vanaf de officiële datum van de aanvraag.

    Voorbeeld: Piet vraagt op 1 november 2008 voor de eerste keer tolkuren aan bij het Vlaams Agentschap, want hij heeft op 14 november 2008 een tolk nodig in zijn sociaal leven. Het Agentschap stuurt in december 2008 een brief naar Piet met de beslissing dat zijn recht op tolkuren in orde is. In die brief zal staan dat zijn recht van start gaat op 1 november 2008. Dus Piet kan vanaf dan tot en met 31/12/2008 18 tolkuren in de leefsituatie gebruiken.

Eenmaal het recht op tolkuren verworven is, krijgt men dit recht het volgende jaar automatisch opnieuw. De gebruiker moet dus geen nieuwe aanvraag doen bij het VAPH.

    In het voorbeeld van Piet: Piet zal dus op 1 januari 2009 automatisch opnieuw 18 tolkuren ontvangen. Piet mag dan voor 2009 18 tolkuren opgebruiken, maar hij mag daar geen overschot van het vorige jaar (uren uit 2008) aan toevoegen.

Mensen met een auditieve handicap en een gezichtsbeperking ontvangen automatisch 90 tolkuren in plaats van 18 tolkuren.

10.1.5. Bijkomende tolkuren in de leefsituatie

Dove gebruikers kunnen een brief naar het Vlaams Agentschap sturen om meer tolkuren te krijgen tijdens een bepaald jaar. In die brief moeten zij goed uitleggen waarom zij meer dan 18u nodig hebben. In de leefsituatie kunnen er maximum 18 tolkuren bijgevraagd worden. Als het VAPH dit goedkeurt kan een dove persoon dus ontvangen : maximum 18u + 18u = 36u.

Opgelet : dit telt maar voor het lopende jaar. Tijdens het volgende jaar zal de gebruiker opnieuw slechts 18u ontvangen. Als hij opnieuw 36u nodig heeft, moet hij opnieuw een brief schrijven naar het VAPH.

Dove gebruikers met een ernstige gezichtsbeperking kunnen ook met een brief een verdubbeling van hun tolkuren aanvragen. Het maximum wordt bij hen dan: 90 + 90u = 180 tolkuren.

Als het VAPH het recht op bijkomende uren goedkeurt, dan geldt dat recht het volledige lopende kalenderjaar

Uiteraard zal het CAB het gebruik van tolkuren van de klanten opvolgen, maar zoals men weet duurt een tolkopdracht soms langer dan gepland. Pas op het ogenblik dat de tolk zijn prestatieblad terugstuurt, kan het CAB definitief noteren hoelang een opdracht effectief geduurd heeft. Dan kan het wel eens te laat zijn. Besluit: de dove klant moet de dubbels van de prestatiebladen goed bewaren en natellen. De dove klant met het recht op tolkuren is verantwoordelijk daarvoor.

10.2. De tolkuren in de arbeidssituatie (A- uren)

De VDAB is verantwoordelijk.

Wat moet gebeuren om het recht op 10% tolkuren in de werksituatie te krijgen ? Dat hangt af van de situatie van de dove gebruiker.

10.2.1. Had de dove gebruiker vroeger al recht op A- en L- uren ?

Dan verandert er voor deze gebruiker niets. Hij behoudt zijn recht op A- uren en L-uren.

10.2.2. Had de dove gebruiker vroeger L- uren, maar nog geen A- uren ?

Dan hoeft de gebruiker geen speciale aanvraag meer te doen bij de VDAB. Hij mag aan het CAB rechtstreeks een tolk in de arbeidssituatie vragen op voorwaarde dat hij bij zijn eerste tolkaanvraag in de arbeidssituatie tegelijkertijd aan het CAB een Werkgeversattest bezorgt. Dit werkgeversattest vermeldt het aantal werkuren van de werknemer. Het CAB geeft dan automatisch aan deze gebruiker het recht op arbeidstolkuren.

10.2.3. Heeft de dove gebruiker nog geen L- uren en nog geen A- uren ?

Om A- uren te ontvangen moet de gebruiker een attest aan een geneesheer-specialist vragen. Op dit attest moet vermeld staan : de diagnose en de verklaring dat de dove persoon aan de volgende medische voorwaarden voldoet :

  • ofwel vanaf 70 dB verlies aan het beste oor bij tonale audiometrie (vastgesteld door een NKO-arts)

  • ofwel 70% of minder spraakverstaan bij vocale audiometrie (vastgesteld door een NKO-arts).

De persoon moet dit attest onmiddellijk opsturen naar de provinciale afdeling van de VDAB (voor de adressen : zie onze rubriek “Documenten NL” punt 2.2. “nieuwe regels tolkuren werk en sollicitaties”

De dove gebruiker bezorgt bij zijn eerste tolkaanvraag in de arbeidssituatie aan het CAB een werkgeverstattest. Dit werkgeversattest vermeldt het aantal werkuren van de werknemer. (een model staat onder de rubriek “Documenten NL punt 2.2. van onze website). Dankzij dit werkgeversattest kan het CAB weten hoeveel tolkuren de dove gebruiker krijgt.

Een voorbeeld : Karel werkt voltijds en dat is 38u per week. Op een gans jaar werkt Karel 38u x 52 weken = 1970u. 10% = 197 uren. Karel mag dus maximum 197 tolkuren voor het werk gebruiken.

A- uren mogen uitsluitend gebruikt worden met het doel om de bestaande werksituatie rechtstreeks te optimaliseren. M.a.w.: men mag geen A- uren gebruiken voor doeleinden die niets met het werk te maken hebben.

10.2.4. Bijkomende tolkuren in de arbeidssituatie

Dove gebruikers die meer dan 10% tolkuren nodig hebben tijdens een kalenderjaar, kunnen bij de VDAB een gemotiveerde aanvraag indienen. De VDAB behandelt deze vragen volgens de bestaande regelgeving en in relatie tot de arbeidskansen van betrokkene. Die aanvraag gebeurt online op www.vdab.be

10.2.5. A- uren in twee of meer jobs.

Sommige dove gebruikers hebben 2 jobs. Moeten zij dan tweemaal A- uren aanvragen ? Neen, één beslissing is genoeg. Maar de tolkuren van de eerste job mogen niet vermengd worden met de tolkuren van de tweede job.
    Voorbeeld: Tom werkt halftijds bij werkgever 1 en halftijds bij werkgever 2. 10% tolkuren betekent dat hij 98 tolkuren kan inzetten voor zijn eerste job (19u per week x 52 weken = 988 werkuren of 98 tolkuren). Hij kan ook 98 tolkuren inzetten voor zijn tweede job. Als Tom in zijn eerste job 108 tolkuren inzet, dan moet hij dus in principe 10 tolkuren zelf betalen.
Een dove tolkgebruiker, die twee jobs heeft, legt dus best twee lijstjes aan: een lijstje met gebruikte tolkuren in job 1, en een lijstje met tolkuren in job 2.

10.2.6. Wijziging van werkgever of van werkuren : het CAB verwittigen.

Als de werksituatie van de dove gebruiker verandert, moet hij dat spoedig doorgeven aan het CAB. Waarom ? De verandering heeft gevolgen voor het aantal tolkuren.
    Bv. iemand die werkloos wordt, kan geen arbeidstolkuren meer inzetten

    Bv. iemand die van voltijds naar deeltijds gaat, ontvangt minder arbeidstolkuren.

( Tenslotte nog een algemene tip voor dove personen op het werk. Naast tolkuren bestaan er nog andere hulpmiddelen om de werksituatie van dove personen te ondersteunen, of om vlotter werk te vinden. Meer info hierover leest u op www.vdab.be )

10.3.Tolkuren bij het solliciteren (S- uren)

De VDAB geeft ook 18 tolkuren (per kalenderjaar) aan personen met een auditieve beperking om te solliciteren.

Niet alleen werkloze dove personen kunnen deze tolkuren krijgen. Ook werkende personen, die een ander of bijkomend tweede werk zoeken, kunnen die tolkuren krijgen. De enige voorwaarde voor de nieuwe tolkuren is : ingeschreven zijn als werkzoekende bij de VDAB.

Wat moeten dove gebruikers doen om de S-uren te ontvangen ?

  • 1e mogelijkheid : als de dove klant al tolkuren heeft (in zijn leefsituatie of werksituatie) , dan moet hij niets speciaal doen. Op het ogenblik dat een dove klant een eerste keer aan het CAB een tolk vraagt voor een sollicitatiegesprek, zal het CAB aan de klant automatisch 18 S-uren toekennen.

  • 2e mogelijkheid : als de klant nog geen enkel recht op tolkuren heeft ontvangen (in leefsituatie of werksituatie), dan moet hij wel eerst een medisch attest van de arts-specialist bezorgen aan de VDAB.

Wat moeten dove gebruikers doen om extra S-uren te ontvangen ?

Uitbreiding S- uren kan alleen via trajectbegeleiding. De dove gebruiker moet de aanvraag online doen, de aanvraag afdrukken, ondertekenen en aan de VDAB bezorgen. Bij de uitbreiding vermelden dat extra uren gevraagd worden om te solliciteren onder trajectbegeleiding (zeker niet doorgeven dat het is om zelfstandig te solliciteren, want dit wordt geweigerd). De trajectbegeleider moet dan (dat mag via gewone mail) de aanvraag van de dove gebruiker bevestigen bij de VDAB. Extra S- uren kunnen aangevraagd worden zolang de trajectbegeleider dit nodig acht.

10.4. Tolkuren voor Beroepsopleiding (B- uren)

Sommige werkloze dove gebruikers die een beroepsopleiding willen volgen, kunnen nog een apart pakket tolkuren (B- uren) ontvangen. Daardoor kunnen zij de inhoud van de opleiding goed verstaan. Vooraleer de dove gebruiker zich inschrijft voor een opleiding, is het verstandig om eerst snel contact op te nemen met de plaatselijke VDAB. Dan kan tijdig onderzocht worden of de opleiding voldoet aan de voorwaarden om B- uren te krijgen.

11. Klachten over de tolk

Het is mogelijk dat een gebruiker niet tevreden is over de tolk, bv. over de betaling aan de tolk, of omdat u meent dat de tolk na de tolkopdracht de inhoud over de opdracht verder vertelt aan andere personen. In dat geval kan de gebruiker een OTK-formulier invullen. "O" staat voor Opmerking, "T" voor Tip en "K" voor klacht . Het OTK-formulier staat op onze website onder de rubriek “Gebruikers” en kan online ingevuld worden. Een online ingevulde OTK wordt rechtstreeksnaar de directie van het CAB verzonden. Indien u deze OTK niet via de website online kan invullen, kan u ook een OTK-formulier in PDF downloaden. Dit formulier vindt u op onze website onder de rubriek documenten. Onderaan, bij de formulieren vindt u het OTK-formulier.doc. U drukt dit formulier af en verstuurt het per fax of per post naar de directie van het CAB. Als de gebruiker het formulier niet goed zelf kan invullen, kan hij het formulier invullen met de hulp van het CAB of met de hulp van iemand die hij echt vertrouwt. Binnen de maand ontvangt de gebruiker een (eerste) antwoord van het CAB. De directie van het CAB probeert eerst zelf een oplossing te vinden. Als dat niet lukt, kan het probleem voorgelegd worden aan de Raad van Bestuur van het CAB. Als ook dat niet helpt, kan het klachtendossier doorgegeven worden aan de “klachtencommissie”. De klachtencommissie is gevestigd in het hoofdkantoor van het VAPH. In de commissie zetelen vertegenwoordigers van de belangenverenigingen van de dove cliënten, van de belangenvereniging van de tolken, van het CAB en van de overheid. De klachtencommissie kan dan een voorstel van oplossing geven aan het bestuur van het VAPH.

12.Klachten over het CAB

Het is mogelijk dat de gebruiker niet tevreden is over de hulp van het CAB of over een bediende van het CAB. In dat geval kan de gebruiker een OTK-formulier invullen. "O" staat voor Opmerking, "T" voor Tip en "K" voor klacht . Het OTK-formulier staat op onze website onder de rubriek “Gebruikers”. Indien u deze OTK niet via de website online kan invullen, kan u ook een OTK-formulier in PDF downloaden. Dit formulier vindt u op onze website onder de rubriek documenten. Onderaan, bij de formulieren vindt u het OTK-formulier.doc. U drukt dit formulier af en verstuurt het per fax of per post naar de directie van het CAB. Als de gebruiker het formulier niet goed zelf kan invullen, kan hij het formulier invullen me de hulp van het CAB of met de hulp van iemand die hij goed vertrouwt. De gebruiker kan uiteraard ook een video boodschap in VGT aan het CAB bezorgen.

Binnen de maand ontvangt de gebruiker een (eerste) antwoord van het CAB. Eerst zal de directie van het CAB proberen om een oplossing te vinden. Als dat niet kan, probeert de Raad van Bestuur van het CAB de zaak op te lossen. Als ook dat niet mogelijk is, kan de klacht voorgelegd worden aan de leidende ambtenaar van het VAPH in Brussel. Na onderzoek, eventueel met een onderzoek door de inspectie, wordt een oplossing voorgesteld en wordt een verslag overhandigd aan het bestuur van het Vlaams Agentschap. Voor de precieze tekst van de officiële klachtenprocedure, klik hier : Klachtenbehandeling CAB en tolken voor doven en slechthorenden.

Top van deze pagina